Rynek papieru i opakowań stoi dziś u progu istotnych zmian strukturalnych i operacyjnych, a najnowszy „Inside Bain’s Paper & Packaging Report 2026” ukazuje, w którą stronę idzie branża i jakie działania są najważniejsze w najbliższych latach. Raport ten to nie statyczna analiza, to mapa decydujących trendów, technologii i praktyk, które największe firmy wykorzystują, by wyjść z okresu niskiej rentowności i nadmiaru mocy produkcyjnych oraz zbudować przewagę konkurencyjną w warunkach rosnącej presji kosztowej i wymagających rynków.

Podstawowym wyzwaniem, które podkreśla raport, jest strukturalna nadwyżka mocy produkcyjnych w sektorze papieru i opakowań. Nadmierne inwestycje z przeszłości sprawiły, że wiele przedsiębiorstw działa w środowisku, w którym popyt nie rośnie tak szybko jak moce produkcyjne. W efekcie firmy konkurują ceną, co obniża marże i podkreśla wagę efektywnego zarządzania produkcją oraz portfelem produktów. Liderzy branży podejmują dziś bardziej zdecydowane decyzje o zamknięciach, konwersjach linii produkcyjnych lub przesunięciu mocy w stronę segmentów o stabilniejszym popycie.

Drugim filarem strategii są technologie cyfrowe, a w szczególności sztuczna inteligencja (AI). Raport Bain pokazuje, że AI nie jest już tylko modnym hasłem – staje się narzędziem codziennej pracy i realnym źródłem wartości. Firmy wykorzystują AI w planowaniu sprzedaży i operacji, do bardziej precyzyjnego prognozowania popytu oraz optymalizacji procesów produkcyjnych. Dzięki temu możliwe jest przejście od reaktywnego planowania do podejścia proaktywnego, opartego na danych i modelach predykcyjnych.

Przykładem zastosowania AI, które zyskuje na popularności, jest predykcyjne i preskrypcyjne utrzymanie ruchu. Dzięki czujnikom zbierającym dane o stanie maszyn oraz modelom uczenia maszynowego firmy mogą przewidywać awarie i planować prace konserwacyjne w sposób minimalizujący przestoje. To nie tylko ogranicza koszty operacyjne, ale również zwiększa efektywność produkcyjną, wydłuża żywotność urządzeń i zmniejsza zapotrzebowanie na części zamienne. Tego typu zastosowania sprawiają, że utrzymanie ruchu staje się źródłem korzyści ekonomicznych, a nie tylko kosztem stałym.

Trzecim obszarem, w którym AI przekształca działalność firm, jest wspieranie działalności komercyjnej. W branży, gdzie presja na ceny jest duża, kluczowe staje się zrozumienie, które produkty, klienci i kanały generują realne marże. Inteligentne narzędzia analityczne pomagają identyfikować najbardziej wartościowe segmenty rynku, optymalizować politykę cenową oraz redukować nieuzasadnione rabaty, co przekłada się na poprawę rentowności.

Raport Bain nie pomija też aktywności w obszarze fuzji i przejęć. W obliczu ograniczonego wzrostu organicznego wiele firm wykorzystuje M&A, by znaleźć nowe możliwości rozwoju i skali. Chociaż liczba transakcji może być mniejsza niż w poprzednich latach, ich wartość i strategiczny charakter rosną. Konsolidacja pomaga firmom rozszerzać portfolio geograficzne lub produktowe, a także uzyskiwać synergie kosztowe i nowy dostęp do technologii, co w warunkach słabszego popytu staje się istotnym elementem strategii przetrwania i rozwoju.

Choć raport Bain koncentruje się na globalnych strategiach, jego wskazania znajdują odbicie także w polskim sektorze opakowaniowym. Coraz częściej producenci papieru i opakowań w Polsce sięgają po rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, by poprawiać planowanie produkcji, optymalizować koszty i wzmacniać swoją pozycję na tle konkurencji. Digitalizacja procesów i automatyzacja zadań stają się tu równie istotne, jak w dużych, międzynarodowych firmach.

Kluczowe przesłanie raportu jest proste, choć wymagające, branża nie może polegać na tradycyjnych sposobach działania i reakcji na zmiany popytu. Rentowność i wzrost będą coraz częściej zależały od zdolności szybkiego wdrażania technologii cyfrowych, precyzyjnej analizy danych oraz elastycznego podejścia do zarządzania mocami produkcyjnymi i relacjami z klientami. Firmy, które skutecznie zintegrują te elementy, będą w stanie nie tylko przeciwdziałać negatywnym skutkom nadmiaru mocy, lecz także wykorzystać pojawiające się możliwości wzrostu w bardziej odpornej i konkurencyjnej branży papieru i opakowań.

Źródło: bain.com