Propozycje legislacyjne muszą gwarantować, że każde opakowanie wprowadzane na rynek UE jest „odpowiednie do przeznaczenia”, przyjazne dla środowiska i zapobiega powstawaniu odpadów. FEFCO opublikowało wyniki badań w których porównano wpływ na środowisko opakowań tekturowych nadających się do recyklingu z opakowaniami wielokrotnego użytku z tworzyw sztucznych.

Zostało naukowo udowodnione, że ponowne użycie opakowań należy rozpatrywać indywidualnie, ponieważ nie zawsze jest to najlepsze rozwiązanie dla środowiskowa. Recenzowane badanie wykazało, że opakowania wielokrotnego użytku mają bardziej negatywny wpływ na klimat niż tektura falista nadająca się do recyklingu.

Polityka UE uwzględnia ważną rolę opakowań w gospodarce o obiegu zamkniętym. Wymagane jest takie ich projektowanie, aby nadawały się do recyklingu i/lub ponownego wykorzystania. Opakowanie powstało z konkretnego powodu, dlatego ważnym jest zastanowienie się nad jego funkcjonalnością, zrównoważonym rozwojem oraz ogólnie pojętą wydajnością z perspektywy cyklu życia.

Trzy badania przedstawione przez FEFCO zostały przeprowadzone przez niezależną firmę konsultingową (Ramboll) i instytut badawczy (VTT). Badania oceniają wpływ na środowisko opakowań z tektury falistej nadających się do recyklingu w porównaniu z opakowaniami z tworzyw sztucznych wielokrotnego użytku. Na podstawie ich wyników można wysnuć ważne wnioski. Szczegółowe informacje na temat badań są dostępne na stronie internetowej FEFCO, pod adresem https://www.fefco.org/sites/default/files/2022/FEFCO_Visual_Overview_v8.1.pdf.

Recenzowana porównawcza ocena cyklu życia, porównuje wpływ na środowisko pudeł z tektury falistej i plastikowych skrzynek podczas transportu produktów na średnie odległości w Europie. Kluczowe ustalenia, przedstawione przez FEFCO, pokazują, że:

• Wykorzystanie tektury falistej jest bardziej korzystne w 10 z 15 kategorii wpływu, w tym zmian klimatycznych i całkowitego zużycia zasobów, m.in. paliw, kopalin i metali.
• Analiza progu rentowności wykazała, że plastikowe skrzynki musiałyby zostać użyte co najmniej 63 razy, aby okazać się lepsze od pudełek z tektury falistej w kategorii wpływu na zmiany klimatyczne. Według analizy cyklu życia (LCA), średni wskaźnik ponownego użycia plastikowych skrzynek wielokrotnego użytku wynosi 24 razy, czyli poniżej progu rentowności.

Analiza tzw. punktów krytycznych łańcucha logistycznego e-commerce porównuje opakowania z tektury falistej nadające się do recyklingu z opakowaniami wielokrotnego użytku z tworzyw sztucznych. W badaniu zidentyfikowano 51 „punktów krytycznych” lub etapów cyklu życia opakowań w łańcuchu dostaw, w których wpływają one na środowisko. Trzy „punkty krytyczne” przedstawione przez FEFCO to:

• Rzeczywista liczba zastosowań opakowań wielokrotnego użytku, która jest najważniejszym parametrem, nie jest wiarygodna, ponieważ oficjalne dane UE na ten temat nie istnieją, a dostępne dane nie zawsze są przejrzyste.
• Parametry logistyczne (np. przechowywanie, odległości transportu, ładowność, sortowanie) znalazły się na drugim miejscu, co wskazuje, że mają duży wpływ na całkowitą ocenę, szczególnie na emisję zanieczyszczeń oraz cykl życia opakowania.
• Procent materiałów pochodzących z recyklingu wykorzystywanych w produkcji opakowań to kolejny ważny punkt. Dane dotyczące zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach wielokrotnego użytku są niepełne, natomiast dane na temat opakowania z tektury falistej są powszechnie dostępne. Opakowanie tekturowe zawiera średnio 89% materiałów pochodzących z recyklingu.

Biała księga, przygotowana przez instytut badawczy VTT, przedstawia krytyczny pogląd na recykling i ponowne wykorzystanie opakowań w europejskiej gospodarce o obiegu zamkniętym. Wnioski z badania, przedstawione przez FEFCO, są następujące:

• Koncepcja opakowania „odpowiedniego do przeznaczenia” powinna być głównym elementem wniosku Komisji, dotyczącego dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWD), ponieważ umożliwi osiągnięcie obiegu zamkniętego i neutralności klimatycznej, przy jednoczesnym ograniczeniu ilości odpadów.
• Zarówno opakowania z tektury falistej nadające się do recyklingu, jak i opakowania wielokrotnego użytku mogą stanowić właściwe rozwiązania, zależnie od konkretnego przypadku i powinny być brane pod uwagę przez Komisję Europejską podczas przygotowywania przepisów.
• Hierarchię opakowań po użyciu, rozpatrywanych jako odpad, należy zmienić i ustalić w oparciu o cykl życia, ponieważ opakowania wielokrotnego użytku nie zawsze są najbardziej zrównoważonym rozwiązaniem.
• Opakowania wielokrotnego użytku nie zlikwidują wpływu branży na środowisko, tylko go zmienią.
• Nie ma jednego najlepszego rozwiązania. Zarówno opakowania nadające się do recyklingu, jak i opakowania wielokrotnego użytku, w poszczególnych przypadkach, mogą okazywać się lepsze. Należy unikać jednej polityki dla wszystkich przypadków i skupieniu się na konkretnych rozwiązaniach opakowań, dopasowanych do przeznaczenia.
• Przejście na system opakowań wielokrotnego użytku, na początku wiąże się ze znacznymi inwestycjami ekonomicznymi, tworząc nowe koszty związane z myciem, naprawami itp., które obciążą środowisko, nie dając jednocześnie gwarancji sukcesu.

Eleni Despotou, dyrektor generalna FEFCO, powiedziała: „W oparciu o wyniki badań należy powiedzieć, że preferowanie opakowań wielokrotnego użytku kosztem recyklingu jest podejściem ograniczonym. Propozycje legislacyjne muszą gwarantować, że każde opakowanie wprowadzane na rynek UE jest odpowiednie do przeznaczenia, przyjazne środowisku, spełnia swoje funkcje i zapobiega marnotrawstwu, bo to jest celem przepisów”.

Dobrze funkcjonująca gospodarka o obiegu zamkniętym wymaga wydajnego i przyjaznego dla środowiska obiegu materiałów, w którym ważną rolę odgrywają zarówno opakowania wielokrotnego użytku, jak i opakowania z recyklingu. Konieczne jest jednak dogłębne zrozumienie ich wpływu na środowisko, dlatego przepisy muszą zachęcać do stosowania zrównoważonych rozwiązań, które naprawdę przyczyniają się do zapobiegania powstawaniu odpadów. Wykorzystanie różnorodnych opakowań, w oparciu o prawidłową ocenę cyklu życia zapobiegnie niezamierzonym szkodom dla środowiska i klimatu oraz umożliwi przedsiębiorstwom zarówno wprowadzanie innowacji, jak i wypełnianie zobowiązań.

Źródło: fefco.org (tłumaczenie własne)